تعریف اقتصاد مقاومتی
هر کس در قضایای بشری و رنج هایی که انسان کشیده است و اکنون نیز می کشد برُرخی بنگرد، یقین خواهد کرد که طاغوت اصلی حقیقی همان طاغوت اقتصادی است، و طاغوت سیاسی سئیه ای است از سئیات طاغوت اقتصادی( اگر خود همان طاغوت اقتصادی نباشد) آیه مبارکه در کشف این حقیقت می فرماید:«فَأما مَن طَغی و آثَر الحیاه الدنیا، آن کس که طغیان کند در زندگی دنیا را برگزیند». پس آن کس که زندگی دنیا را بر می گزیند کسی که طغیان می کند و او همان طاغوتی است که مسلمان قرآنی باید از او روی بر تابد، و حکومت دینی باید او را طرد کند، و جامعه اسلامی باید در مقابل او مقاومت ورزد، و علمای مسلمان باید به مبارزه با او برخیزند.
بنابراین در این زمینه بر همه افراد جامعه اسلامی لازم است که سطح نگرش دینی و معرفتی خویش را ارتقاء داده و به عنوان پیروان مکتب علوی، زی و منش مولای متقیان را سرلوحه حیات خویش قرار داده و مواردی چون قناعت و صرفه جویی در مصرف، ساده زیستی، ترک تنوع طلبی و عدم اسراف را در اولویت کاری خود قرار داده و کمر همت بسته و با سرمایه و امکاناتی که در کشور خویش داریم اقدام به تامین نیازهای جامعه خود نموده تا مجبور نشویم جهت تامین حتی برخی از نیازمندی ها دست نیاز به سمت بیگانگان دراز نموده که به همان اندازه به آنها نیازمند باشیم و با قطع فروش حتی نیازمندی مختصری مجبور به فرمانبرداری و انجام تصمیمات زور گویان جهانی باشیم حال در ادامه بحث برای واضح شدن واژه اقتصاد مقاومتی و تعریفی از آن می توان اینگونه توضیح داد.
اقتصاد مقاومتی را می توان چهار گونه تعریف نموده و چهار الگو از آن یا ترکیبی از همه آنها را در کشور به عنوان پروژه هایی ملی پی گیری کرد. که به توضیح کوتاهی از هر یک اکتفا می کنیم:
1-اقتصاد موازی:
تعریف اول از اقتصاد مقاومتی به مثابه ی «اقتصاد موازی» است؛ یعنی همانطور که انقلاب اسلامی با توجه به نیاز خود به نهادهایی با روحیه و عملکرد انقلابی، اقدام به تاسیس نهادهایی مانند کمیته ی امداد، جهاد سازندگی…. نمود. امروز نیز بایستی برای تامین اهداف انقلاب، این پروژه را ادامه داده و تکمیل کند؛ چرا که انقلاب اسلامی به اقتصاد مقاومتی و به نهاد سازی مقاومتی در اقتصاد نیاز دارد که چه بسا ماهیتاً از عهده ی نهادهای رسمی اقتصادی بر نمی آید. پس باید نهادهایی موازی برای این کار ویژه ایجاد کند.
2-اقتصاد ترمیمی
تعریف دوم از اقتصاد مقاومتی عبارت از اقتصادی است که در پی «مقاوم سازی» «آسیب زدایی»، «خلل گیری»و «ترمیم» ساختارها و نهادهای فرسوده و ناکار آمد موجود اقتصادی است. در این رویکرد به دنبال آن هستیم که با باز تعریف سیاست های نهادهای موجود، کاری کنیم که انتظارات ما را برآورند.
3-اقتصاد دفاعی:
تعاریف سوم از اقتصاد مقاومتی، متوجه «هجمه شناسی»،«آفند شناسی»،«پدافند شناسی» ما در برابر آن هجمه است، یعنی ما باید ابتدا بررسی کنیم که مخالفان ما حمله به اقتصاد ایران را خلال در آن را چگونه و با چه ابزارهایی صورت می دهند. بنابراین وقتی با اقتصاد مقاومتی دست یافته ایم که ابزارها و شیوه های هجمه ی دشمن را پیشاپیش شناخته باشیم و بر اساس آنها استراتژی مقاومت خود را علیه آنان تدوین و اجرا کنیم.
4-اقتصاد الگو:
چهارمین تعریف نیز این است که اساساً اقتصاد مقاومتی یک رویکرد کوتاه مدت سلبی و اقدامی صرفاً پدافندی نیست، برخلاف سه تعریف قبلی که اقتصاد مقاومتی را یا پدافندی یا کوتاه مدت می دانستند. این رویکرد چشم اندازی کلان به اقتصاد جمهوری اسلامی ایران دارد و یک اقدام بلند مدت را شامل می شود.
چهارچوب مفهومی مقاومت در قرآن کریم و دلالت های آن برای اقتصاد مقاومتی
قرآن کریم به عنوان کتاب هدایت و برنامه زندگی، در برگیرنده ی تمام آنچه است که انسان و جامعه ی بشری برای حیات به آن نیاز دارد. داشتن نظام اقتصادی و برنامه اقتصادی از جمله مواردی است که جامعه بشری به آن نیاز دارد و جامعه اسلامی مجری آن نیست. با توجه به اینکه قرآن تبیان لکل شی هست و همهی نیازهای بشری در قرآن آمده است. بنابراین وقتی همه نیازهای بشر را در قرآن می یابیم قطعاً شامل اقتصاد و اصول کلی آن نیز در قرآن آمده است و با توجه به اینکه کشور ما در محاصره ی اقتصادی از سوی ابر قدرت های جهان قرار گرفته است و انواع فشارها ئ تحریم های اقتصادی را بر کشورمان تحمیل می شود. لذا داشتن اقتصاد مقاوم در برابر فشارها و تحریم ها ضروری می باشد.
و طبق سخنان مقام معظم رهبری که در این مهم چند سالی تاکید کرده اند جای کار دارد که از متون دینی و آیات و روایات این موضوع بررسی بیشتر شود که در این قسمت به مواردی اشاره می شود.
یکی از مهم ترین قسمت های اقتصاد مقاومتی توجه به متون دینی و آیات و روایاتی است که از جانب ائمه معصومین(علیه السّلام) و از طریق وحی به ما رسیده است تا بر مبنای آن زندگی سعادتمندانه برای خویش تنظیم کنیم.
با توجه به آیه 89 سوره مبارکه نحل که خداوند متعال می فرماید»
«وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَى هَؤُلاء وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ »
«و [به ياد آور] روزى را كه در هر امتى گواهى از خودشان برايشان برانگيزيم و تو را [هم] بر اين [امت] گواه آوريم و اين كتاب را كه روشنگر هر چيزى است و براى مسلمانان رهنمود و رحمت و بشارتگرى است بر تو نازل كرديم».
علامه ی طباطبایی ذیل این آیه ی شریفه می فرمایند:«چون قرآن کریم کتاب هدایت برای عموم مردم است و جز این کار و شانی ندارد لذا ظاهراً مراد از کل شی همه آن چیزهایی است که برستشن به هدایت باشد از قبیل معارف حقیقی مربوط به معاد به مبدا و معاد و اخلاق فاضله و شرایح الهی و قصص و مواعظی که مردم در امتداء و راه یا تنشان به آن محتاجند.» و قرآن کریم تبیان همه اینهاست.
(نه اینکه تبیان برای همه علوم باشد){ترجمه تفسیر المیزان} با توجه به فرموده ی علامه طباطبایی و با توجه به اینکه معیشت مردم و نوع آن برای سعادت انسانها و ره یافتن ایشان به حقیقت امری مهم و ضروری به شمار می آید، بنابراین چارچوب کلی این معیشت و اقتصاد در قرآن آمده است.
از جمله آیات دیگری که به این موضوع اشاره دارد آیات 38 سوره انعام است که خداوند می فرماید:
«وَمَا مِن دَآبَّةٍ فِي الأَرْضِ وَلاَ طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلاَّ أُمَمٌ أَمْثَالُكُم مَّا فَرَّطْنَا فِي الكِتَابِ مِن شَيْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ»
«و هيچ جنبندهاى در زمين نيست و نه هيچ پرندهاى كه با دو بال خود پرواز مىكند مگر آنكه آنها [نيز] گروههايى مانند شما هستند ما هيچ چيزى را در كتاب [لوح محفوظ] فروگذار نكردهايم سپس [همه] به سوى پروردگارشان محشور خواهند گرديد».
آیه 29 سوره نبأ می فرماید:
«وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا »،«و حال آنكه هر چيزى را برشمرده [به صورت] كتابى در آوردهايم».
یکی از مفاهیم مهمی که در قرآن کریم در عبارات و کلمات مختلف آمده است، کلمه «قیام»، او هم خانواده های آن است. چارچوب مفهوم مقاومت در قرآن کریم آمده است. قطعاً قرآن کریم نظام مشخصی برای جامعه انسانی مد نظر دارد که یکی از ویژگی های آن در صورتی که مبنای سنن و قوانین اله عمل نماید، قوام و پایداری آن جامعه است.
اقتصاد به عنوان یکی از نهادهای مهم هر نظام باید بتواند تضمین کننده رفاه مبتنی بر سعادت افراد باشد و این اصول برای اقتصاد مقاوم در جامعه اسلامی بیان شده است.
چیستی اقتصاد مقاومتی
چیستی اقتصاد مقاومتی
اقتصاد مقاومتی یک رویکرد کوتاه مدت سلبی و اقدامی صرفاً پدافندی نیست بلکه چشم اندازی کلان به اقتصاد و جمهوری اسلامی ایران و یک اقدام بلند مدت است. در این رویکرد، ما در پی «اقتصاد ایده آل» هستیم که هم اسلامی باشد و هم ما را به جایگاه اقتصاد اول منطقه برساند؛ اقتصادی که برای جهان اسلام الهام بخش و کارآمد بوده و زمینه از تشکیل«تمدن بزرگ اسلامی» باشد بدین معنا اساساً در الگوی اسلامی پیشرفت، یکی از مولفه های الگو می باید متضمن مقاومت و تحقق آن باشد.
مفهوم اقتصاد مقاومتی
در چند سال اخیر و با شدت یافتن تحریم های یک جانبه و غیر انسانی غرب علیه جمهوری اسلامی ایران با هدف متوقف کردن برنامه های صلح آمیز هسته ای ایران، واژه ای جدید(اقتصاد مقاومتی) به ادبیات اقتصادی کشور اضافه و به فراخور حال و روز اقتصاد کشورمان مورد بحث قرار گرفته.
این واژه همانطور که اشاره شد در بحث های قبلی اولین بار در دیدار کار آفرینان با مقام معظم رهبری در شهریور سال 1389 مطرح گردید. در همین دیدار، رهبر معظم انقلاب(اقتصاد مقاومتی) را معنا و مفهومی از کار آفرینی معرفی و برای نیاز اساسی کشور به کار آفرینی نیز دو دلیل «فشار اقتصادی دشمنان» و« آمادگی کشور برای جهش» را معرفی نمودند.
در این میان تعریف جامع و کامل از اقتصاد مقاومتی را خود رهبر فرزانه انقلاب ارائه داده اند. ایشان در دیدارهای مختلف با مردم فرمودند:
«اقتصاد مقاومتی یعنی آن اقتصادی که در شرایط فشار، در شرایط تحریم، در شرایط دشمنی ها و خصومت های شدید، می تواند تعیین کننده رشد و شکوفایی کشور باشد.»
شهیدان...به مناسبت هفته دفاع مقدس
شهیدانی که زیر خاک خفتند
سخن را با عمل همواره گفتند
چوبخشیدند خودبه جانان
هممیشه زنده اند هرگز نمردند
ادا کردند حق خلق دوران
ولی حق خلایق را نخوردند
چو برحق وحقیقت تکیه کردند
جهالت را به مغز خود نپختند
شهیدان شمع دنیای وجودند
چو گوی سبقت از پروانه بردند
به چشم نایند انها در حیاتند
حیات دنیوی فانی شمردند
نگو شاکر شکفتن در بهار است
درون برف ویخ دیدی شکفتند
تبریک سال تحصیلی جدید به طلاب
ضمن تبریک سال تحصیلی جدید خدمت طلاب بخصوص ورودی های جدید وموفقیت همگی
به مناسبت میلاد امام رضا
میلاد حضرت علی بن موسی الرضا ثامن الحج برهمه عاشقان مبارک
احادیث وروایات منقول ازامام رضا(ع)درموردگوشت
در احادیث و روایات منقول از امام رضا (ع) در کتب مختلف توصیه های جالبی در مورد طرز تهیه و مصرف گوشت که یکی از منابع غذایی اصلی ماست وجود دارد که مطالعه و عمل کردن به آنها ضامن سلامتی ما خواهد بود.
در روایتی امام رضا (ع) به نقل از پدران بزرگوار خویش به نقل از رسول اکرم (ص) گوشت را بهترین غذا در دنیا معرفی کرده می فرمایند: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) سَیِّدُ طَعَامِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ اللَّحْمُ وَ الْأَرُزُّ ؛ بهترین و بالاترین خوراکی ها چه در دنیا و چه در آخرت گوشت است.(۱)
سهل بن زیاد از محمد بن اسماعیل نقل می کند: یکی از ما، در حضور ابوالحسن الرضا(ع) از گوشت سخن به میان آورد و گفت: هیچ گوشتی گواراتر از گوشت بز نیست. امام رضا(ع) نگاهی به او انداخت و فرمود: اگر خداوند، گوشتی گواراتر از گوشت میش آفریده بود همان را به جای قربانی کردن اسماعیل می فرستاد.
شبیه به همین روایت را با اندکی تفاوت چنین داریم که سعدبن سعد به امام ابوالحسن علیه السلام عرض می کند: خانواده ی من گوشت میش نمی خورند و می گویند: امراض و دردها را تحریک می کند. امام در پاسخ می فرماید: «لو علم الله عزّ و جلّ شیئاً اکرم من الضّأن لفدی به اسماعیل؛ اگر خداوند، چیزی را گرامی تر و بهتر از میش می دانست، آن را به جای اسماعیل علیه السلام قربانی می کرد.»(۲)
یکی از از خوراکی های لذیذ گوشت ماهی است که امرزوه هم مصرف زیادی پیدا کرده . امام رضا (ع) در مورد مصرف این ماده پروتئینی سفارشهای جالب دارند. آن حضرت می فرمایند: مَن خَشِیَ الشَّقیقَةَ وَالشَّوصَةَ ، فَلا یُؤَخِّر أکلَ السَّمَکِ الطَّرِیِّ صَیفاً وشِتاءً؛
هر کس از درد شقیقه و شکم درد مىترسد ، نباید در تابستان و زمستان ، خوردن ماهى تازه را به تأخیر افکند.(۳)
امام رضا علیه السلام در دستورالعملی دیگر در مورد ماهی می فرمایند: الاِغتِسالُ بِالماءِ البارِدِ بَعدَ أکلِ السَّمَکِ یورِثُ الفالِجَ ؛غسل کردن با آب سرد پس از خوردن ماهى ، سستْ اندامى در پى مىآورد.(۴)
امام رضا(ع) به خدمتکارش فرمود: برای ما گوشت سر و سینه را خریداری کن و از قسمت های پشت خریداری نکن؛ زیرا سر و سینه به چراگاه نزدیکتر و از آفات دورترند.
امام رضا علیهالسلام در جایی دیگر از مضرات خوردن گوشت خام صحبت به میان آورده و می فرمایند: أکلُ اللَّحمِ النِّیءِ یورِثُ الدّودَ فِی البَطنِ؛خوردن گوشت خام ، در شکم ، کِرم پدید مىآورد .(۵)
امام رضا علیه السلام در باره فواید و خواص مفید مصرف گوشت در عیون اخبار الرضا به نقل از امام على علیهالسلام می فرمایند: ذُکِرَ عِندَ النَّبِیِّ صلى الله علیه و آله و سلّم اللَّحمُ وَالشَّحمُ ، فَقالَ : لَیسَ مِنهُما بَضعَةٌ تَقَعُ فِی المَعِدَةِ إلاّ أنبَتَت مَکانَها شِفاءً ، وأخرَجَت مِن مَکانِها داءً ؛ نزد پیامبر صلى الله علیه و آله و سلّم از گوشت و پیهْ یاد شد. فرمودند : هیچ پارهاى از این دو در معده جاى نمىگیرد ، مگر این که در جاى آن ، شفا مىروید و بیمارىاى از آن جا مىرود.(۶)
علی بن سلیمان گفت: نزد امام رضا(ع) مشغول خوردن کله پاچه بودیم که حضرت سویق خواست. گفتم: من سیر شدهام.
حضرت فرمود: مقداری کمی از سویق، کله پاچه را هضم میکند و دوای آن میباشد.
امام رضا علیهالسلام در بیانی دیگر در باره مداومت به خوردن قلوه و سیرابی می فرمایند: إدمانُ أکلِ کُلَى الغَنَمِ وأجوافِها ، یَعکِسُ المَثانَةَ ؛ عادت داشتن به خوردن قلوه و شکمبه (سیرابى) گوسفند ، مثانه را دیگرگون مىکند. (۷)
پانوشتها:
۱٫ مکارم الأخلاق: ۱۷۸٫ عیون الأخبار ۲ ر ۳۵٫
۲٫ صحیح الکافی، ج ۳، ص ۱۸۹٫
۳٫ بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۴
۴٫ بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۱
۵٫ طبّ الإمام الرضا علیهالسلام ، صفحه ۲۸ و بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۱
۶٫ عیون أخبار الرضا علیهالسلام ، جلد ۲ ، صفحه ۴۱ ، حدیث ۱۳۰
۷٫ طبّ الإمام الرضا علیهالسلام ، صفحه ۶۴ و بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۱